روستای آهار کجاست؟

این روستا یکی از دیدنی‌های منطقه شمیرانات است که در بخش رودبار قصران قرار گرفته است. این روستا در دامنه‌های البرز است و به همین دلیل سالانه کوه‌نوردان بسیاری از آن بازدید می‌کنند. آهار یکی از روستاهای منطقه فشم است. خلاصه آنکه اگر باروبندیل خود را برای سفر به روستای آهار بسته‌اید، بدانید و آگاه باشید که مسیری به‌سمت بهشتی در زمین منتظر شماست!

دسترسی به روستای آهار سخت نیست، جاده این روستا آسفالت است و در اکثر روزهای سال امکان رفت‌وآمد از طریق آن وجود دارد. در برخی از روزهای زمستان که برف سنگینی می‌بارد، مردم در رفت‌وآمد با مشکل مواجه می‌شوند. در بهار، تابستان، پاییز و روزهای آفتابی زمستان می‌توانید تا نزدیکی مناطق دیدنی و گردشگری آهار با ماشین بروید.

بعضی از ویژگی‌های قدیمی روستا همچنان در آن دیده می‌شود و بعضی هم به خاطرات روستا پیوسته است. مثلا نام محله‌های روستا جزو میراث کهن آن است؛ «سادات»، «بالامحله» و «پایین‌محله»، «نظران»، «میان‌ده» و «سیفان» نام محله‌های این روستا هستند.

کوه‌های نزدیک به این روستا همه‌چیزی هستند که یک کوهنورد به آن نیاز دارد! بعضی از کوه‌ها برای افراد غیرحرفه‌ای و کسانی که تفریحی کوه‌نوردی می‌کنند،‌ مناسب است. می‌توانید یک روز صبح زود به دل کوه بزنید، بالا بروید، صبحانه بخورید و برگردید. بعضی از قله‌ها و صخره‌ها هم خطرناک‌ترند و فقط افراد حرفه‌ای که تجهیزات کافی دارند، می‌توانند صعود کنند.

چرا نام آهار برای این روستا انتخاب شده؟

شباهت نام آهار با گل آهاری اتفاقی است و ارتباط معنایی با یکدیگر ندارند. گل آهاری به‌خاطر چیدمان گلبرگ‌هایش با این نام شناخته می‌شود، اما نام روستای آهار به‌خاطر نهرهای پرآب آن است.

پیش از این به پرآبی این روستا اشاره کرده بودم و الان که به بررسی علت نام‌گذاری این روستا رسیده‌ایم، بیشتر به این موضوع پی خواهید برد. مردم روستای آهار در ابتدا به این روستا «اوهر» می‌گفتند و به‌مرورزمان این واژه به «اوهر» تبدیل شد. درنهایت به جایی رسید که الان ما روستا را با نام آهار می‌شناسیم.

«او» در گویش‌های محلی بسیاری از نقاط ایران، از جمله منطقه لواسان، به معنی «آب» است. «هار» یا «هر» هم به گویش محلی مردم منطقه به معنی «آسیاب» است. در این روستا آسیب آبی مشهوری وجود ندارد و صرفا به‌خاطر اینکه رودها و جویبارهای بسیاری در آن جریان داشته، این‌طور نامیده می‌شود.

مردم بومی آهار

هرچقدر از تهران دور می‌شوید و به‌سمت آهار پیش می‌روید، هم محیط اطرافتان تغییر می‌کند و هم آدم‌هایی که می‌بینید. مردم آهار جزو آن دسته آدم‌های ساده‌ای هستند که هیچ‌وقت از هم‌نشینی با آن‌ها خسته‌ نخواهید شد، به‌خصوص اگر قدیمی‌تر باشند و گرد سپیدی هم بر موهایشان دیده شود.

آب فراوان، خاک حاصلخیز و آب‌وهوای مناسب هم پاسخ نیمی از سوالات جغرافی در مدرسه است و هم علت رونق کشاورزی و باغداری در آهار! مردم این روستا بیشتر به کشت‌وکار مشغول هستند و باغ میوه و زمین کشاورزی دارند. اگر در فصل برداشت محصول در کوچه‌باغ‌های آهار قدم بزنید، شاخه‌های پر از گیلاس، آلبالو، آلو و زردآلو روحتان را به پرواز در می‌آورد! این پرواز روح حاصل زحمات باغبان‌های مهربان آهاری است.

آداب و رسوم مردم روستای آهار تفاوت چندانی با مردم سایر روستاها و قدیمی‌های تهران ندارد. در این روستا مراسم‌های مذهبی در مساجد برگزار می‌شود و جشن‌‌هایی مثل یلدا، نوروز و چهارشنبه‌سوری هم در وقت خودشان به راه می‌افتد.

آب‌وهوای روستای آهار

از بارش ۶۰۰ میلی‌متری آهار هم که صحبت کنیم، دیگر حرفی برای گفتن نمی‌ماند و فقط باید برای آب فراوان این منطقه شکرگزاری کنیم! آهار پر از درخت است و در دامنه کوه هم قرار دارد، این یعنی هوای روستا در اکثر روزهای سال خنک است و در تابستان می‌توانیم از گرمای شهرها به این منطقه پناه ببریم. البته مطلوبیت و خنکای هوا به‌اندازه‌ای نیست که در ظهر مردادماه از خانه بیرون بروید و بدون اینکه گرمتان شده باشد، دوباره برگردید.

ییلاق‌های تهران زمستان‌های سرد و پوشیده از برف دارد. البته برف آهار برای تفریح مناسب نیست و آن‌قدر سنگین است که گاهی اوقات مسیرهای ورود به روستا را مسدود می‌کند. به همین دلیل گردشگران ترجیح می‌دهند در زمستان به مناطقی بروند که مسیرشان باز است و امکانات تفریحات زمستانی را هم دارند.

نگاهی به گونه‌های گیاهی،‌ جانوری و حیوان خانگی محبوب آهاری‌‌ها

هرجایی آب باشد، آبادانی هست و هرجایی هم آبادانی باشد، پوشش گیاهی و جانوری بسیار متنوع می‌شود. بهار که می‌رسد دامنه‌های البرز و زمین آهار از انواع و اقسام گیاهان پر می‌شود. برخی از آن‌ها مثل ریواس خوشمزه‌اند، برخی دیگر مثل بابونه خاصیت درمانی دارند و جزو گیاهان دارویی‌اند که برخی از آن‌ها خیلی هم کمیابند. بعضی از بوته‌ها و درخت‌ها هم گیاه دارویی روح هستند و با جلوه بی‌نظیری که دارند، نگاه را نوازش می‌دهند.

در روستای آهار جانوران وحشی متنوعی زندگی نمی‌کنند و همان گونه‌های متداولی هستند که در مناطق مختلف دیده می‌شوند. بخشی از مردم این روستا به دامپروری مشغولند، به همین دلیل تعداد زیادی گوسفند، بز و گاو در روستا دیده می‌شود. حیوانات دیگری مثل الاغ و سگ هم در کنار گله‌های مردم روستا دیده می‌شود.

از پوشش گیاهی و سرسبزی و جانوران آهار که بگذریم، می‌رسیم به یکی از دوست‌داشتنی‌ترین حیوانات خانگی دنیا! مردم روستای آهار هم حیوان خانگی دارند، اما نه سگ است و نه گربه و نه ایگوانا! آهاری‌ها از بزغاله به‌عنوان حیوان خانگی نگهداری می‌کنند. اگر مهمان خانه آهاری‌ها شدید یا هنگام قدم‌زدن در روستا، بزغاله بازیگوشی را دید که بپربپرکنان از مقابلتان رد شد، تعجب نکنید. تماشای بزغاله و بالا و پایین‌پریدن‌هایش آدم را به وجد می‌آورد، چه برسد به اینکه از یک بزغاله در خانه نگهداری کنی!

امکانات رفاهی آهار

در روستای آهار امکانات رفاهی در سطح متوسط وجود دارد، مثلا رستوران‌های مختلفی مثل رستوران برگ بو، رستوران نسیم توچال و کافه رستوران گیلاس در این روستا فعالیت می‌کنند. برخی از مراکز هم برای سرو غذای خانگی و سنتی روستا وجود دارد. برای مسافرت به آهار نیازی نیست از مبدا مواد خوراکی بخرید، هر آنچه لازم داشته باشید، در روستای آهار وجود دارد.

اگر در کوچه‌باغ‌های آهار قدم زدید و دلتان هوس میوه‌هایی را که روی شاخه چشمک می‌زنند، کرد به بازار بروید و از مغازه‌ها میوه‌های تازه بخرید. در باغ‌های آهار خبری از میوه‌های گلخانه‌ای که به‌خاطر کود شیمیایی رشد کرده‌اند و طعم خوبی ندارند، نیست. میوه‌های این باغ‌ها عطر و طعم تابستان دارند، درست در زمان مشخص چیده شده‌اند و مزه طبیعی دارند. میوه بهترین سوغاتی است که می‌توانید از آهار به شهر خودتان ببرید.

در روستای آهار سرویس بهداشتی، نمازخانه و مسجد هم وجود دارد و از این نظر نیز با مشکل مواجه نمی‌شوید. امکانات رفاهی این روستا پاسخ نیاز افرادی که اقامتگاه رزرو نکرده‌اند و فقط می‌خواهند یک صبح تا عصر را در آهار بگردند، می‌دهد.

کوه‌نوردی در این منطقه خوش‌آب‌وهوا

تاکنون چند بار اشاره کردم که آهار محل مناسبی برای کوه‌نوردی است، اما این بخش را به‌صورت کامل به کوه‌نوردان اختصاص داده‌ایم تا بگوییم در به کدام قله‌ها در نزدیکی آهار می‌توانید صعود کنید، در هر قله چه جاذبه‌هایی می‌بینید و موقعیت هر قله کجاست. البته این راهنما به‌صورت کلی و برای آشنایی با قله‌ها ارائه شده و برای صعود بهتر است از افرادی که پیش از این به قله‌ها رفته‌اند و تجربه دارند، کمک بگیرید.

کوه افتودیم

این کوه بین روستاهای آهار و شکرآب قرار گرفته و روبه‌روی امامزاده شکرآب است. مسیر بالارفتن از این کوه و صعود به قله از تنگه اودریان آغاز می‌شود. افتودیم جزو قله‌هایی است که مسیر صعود به آن صعب‌العبور نیست و برای گردشگرانی که کوهنورد حرفه‌ای نیستند هم مناسب است. حتی می‌توانید بخشی از مسیر صعود به قله را طی کنید و بعد از رسیدن به دیدنی‌هایی چون خرس سنگ شکرآب، امامزاده یا چال سابود برگردید.

خرس سنگ صخره‌ای در مسیر صعود به قله است که به‌صورت طبیعی به خرس شباهت دارد. چال سابود یا چال سید آقا داوود هم در ابتدای مسیر صعود به قله قرار دارد. امامزاده شکرآب هم دیدنی دیگری است که در نزدیکی خرس سنگ و مسیر صعود به قله قرار دارد.

قله آهار

قله اصلی این روستا هم مانند خود روستا آهار نام دارد و بین سه روستای آهار، فشم و میگون قرار گرفته است. ارتفاع این قله به‌اندازه نصف قله دماوند است و به ۲۷۰۰ متر می‌رسد. مردم محلی قله آهار را با نام پشت گل چال هم می‌شناسند.

اگر به‌دنبال کوهی با مسیر طولانی و چشمه‌های پرآب می‌گردید، قله آهار بهترین انتخاب برای صعود است. در این کوه چشمه‌های بسیاری جریان دارد و ممکن است در هر گامی که برمی‌دارید، یک چشمه کوچک از کنار پایتان جاری شود و ماجراجویی‌اش به‌سمت دامنه را آغاز کند. در میان تمام چشمه‌های آهار، چهار چشمه به نام‌های چشمه اکرم، چشمه‌ چوندر، چشمه لش قورباغه و چشمه علی خشگه معروف‌ترند.

در مسیر صعود به قله به قسمت‌هایی مثل منطقه چوندر، چال خاس گاهره، تنگه گچ، سرلو فشم، قاسم دره، گرچک، سرویشه، گلچال، پس پشته تنگه اودره، اسم چال، بندسر و گردنه می‌رسید. تنگه گچ معدن گچی است که در دل این کوه قرار گرفته است و پس پشته تنگه اودره هم راه مالرویی بوده که در قدیم آهار را به میگون وصل می‌کرده است.

قله سی‌چال

همه ما قله سی‌چال را به‌خاطر پیست اسکی دیزین و تفریحات زمستانی می‌شناسیم. این پیست در نزدیکی روستای آهار قرار دارد و ازآنجایی‌که امکانات تفریحات زمستانی در آن فراهم است، به‌عنوان اولین مقصد کوه‌نوردی در زمستان انتخاب می‌شود.

قله سی‌چال فقط یک کوه زمستانی نیست، در فصل‌های بهار و تابستان هم بسیاری از کوه‌نوردان برای صعود به این قله ۳۷۲۰ متر است و جزو بلندترین قله‌های ایران محسوب می‌شود. در قدیم در اطراف این کوه ۳۰ حفره وجود داشته که در آن‌ها آب جمع می‌شده است به همین دلیل به این قله سی چال می‌گویند.

سرتخت

سرتخت چراگاه گوسفندان روستاهای این منطقه است، اگر در فصل‌های بهار و تابستان مسیر قله سرتخت را در پیش بگیرید، احتمالا چادر چوپان‌هایی را می‌بینید که گوسفندانشان را به چرا آورده‌اند. در مسیر صعود به قله چشمه دائمی اسپیدکمر را می‌بینید که به‌سمت قله توچال جریان دارد. آب این چشم آبشخورهای سیمانی گوسفندان را هم پر می‌کند. گاهره لوار، سینه علی کاووس، گاهره گل بند سر، سر سو، سومچدک، چشمه های گل بند سر، گاهره پرخو و تپه ملک پشته مهم‌ترین مناطقی‌اند که در مسیر قله سرتخت قرار دارند. مردم محلی این کوه را با نام کوه سرچشمه هم می‌شناسند.

کوه توچال

قله توچال جزو مشهورترین قله‌های ایران است و با نزدیک به ۴هزار متر ارتفاع، نام خود را به‌عنوان بلندترین قله این منطقه ثبت کرده است. روستای آهار یکی از مسیرهای صعود به قله توچال است، البته اکثر کوه‌نوردان مسیرهای دیگری مثل دربند و درکه را برای بالارفتن از توچال انتخاب می‌کنند، اما از آهار هم می‌توان به این قله صعود کرد.

قله قزقونچال

قله قزقونچال جزو قله‌هایی است که وقتی بر فراز آن می‌ایستید، به سرسبزی و زیبایی روستای آهار به‌صورت کامل اشراف دارید. این قله در قسمت شمالی منطقه توچال قرار دارد. مسیر این قله برای عبور کوه‌نوردان کم‌تجربه هم مناسب است و جزو جذاب‌ترین مسیرهای کوه‌نوردی در میان قله‌های اطراف آهار محسوب می‌شود.

کوچه‌باغ‌های آهار

آهار پر از راه و جاده دیدنی است. از همان ابتدا که وارد دره بهشت می‌شوید، زیبایی جاده‌های ییلاقی شروع می‌شود. در دو طرف جاده دشت‌هایی وسیع قرار دارد که در زمستان سپیدپوش و پر از برف است و در بهار هم علفزارهایی که حسابی آب خورده‌اند، خودنمایی می‌کنند.

به روستای آهار که می‌رسید، کوچه‌باغ‌ها شما را دعوت می‌کنند. دیوارهایی قدیمی که از روی آن‌ها شاخه‌های کنجکاو با شکوفه‌های زیبا یا میوه‌های آبدارشان سرکشی می‌کنند تا عابران سلام بدهند؛ سلام‌دادن آن‌ها همانا و هوس‌کردن میوه‌های خوش‌طعم شاخه‌ها هم همانا! البته چیدن میوه‌ها از شاخه‌ها ممنوع است و برای خوردن این خوشمزه‌ها باید به بازار بروید و آن‌ها را مردم محلی بخرید.

رودخانه پیش‌کنک

رودخانه پیش‌کنک یکی از رودخانه‌های روستای آهار است که کوه گاجره سرچشمه می‌گیرد و بعد از عبور از آهار، در قسمت پایینی روستا، به رودخانه شکرآب می‌رسد. درنهایت هر دو رودخانه به رود جاجرود می‌رسند و به سفر خود ادامه می‌دهند. رودخانه پیش‌کنک هم برای گردشگری منطقه اهمیت دارد و زیبایی طبیعت روستا را دوچندان کرده است و هم برای آبیاری باغ‌ها و زمین‌های کشاورزی استفاده می‌شود. اهالی آهار این رودخانه را به‌عنوان یکی از برکات روستا می‌شناسند.

رودخانه شکرآب

شکرآب رودخانه‌ای است که در سمت دیگر روستای آهار جریان دارد و عهده‌دار آبیاری بخشی از باغ‌ها و درختان روستاست. این رودخانه از کوه صندوق چال سرچشمه می‌گیرد و ۱۵ کیلومتر طول دارد. درنهایت به همراه رودخانه پیش‌کنک به رود جاجرود می‌رسد.

چه زمانی راهی روستای آهار شویم؟

بهترین زمان برای گردش در آهار بهار و ابتدای پاییز است. در این روزها هوا خنکای مطلوبی دارد و درختان هم به اوج زیبایی‌ خودشان رسیده‌اند. اگر جزو افرادی هستید که از کمپینگ در طبیعت لذت می‌برید و دوست دارید شب را بیرون از خانه سپری کنید، شب‌های تابستان آهار انتخاب مناسبی‌اند.

آهار در روزهای زمستانی غرق در برف می‌شود، اما ازآنجایی‌که امکانات تفریحات زمستانی ندارد، بهتر است در این فصل به‌عنوان مقصد گردشگری انتخاب نشود.